Untitled Document
 
 



Resim Galerisi

YÖNETMELİK 3.BÖLÜM   

 

3. Bölüm

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortakların Hak ve Ödevleri

A) Ortaklık senedi:

Madde 18 - Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile
tescil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, sahibinin adı ve soyadı,
iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır.Bu hususlar,
senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkisi olan kimseler tarafından imzalanır.
Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırasiyle kaydedilir. Bu kayıtlar
kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi mak-
buz hükmündedir. Mezkür senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartiyle ortaklık cüz-
danı şeklinde de düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde
olmayıp sadece beyyine vesikası hükmündedir.
B) Ortaklık payları, şahsi alacaklılar:

Madde 19 - Kooperatife giren her şahıstan en az bir ortaklık payı alınması
gerekir. Anasözleşme, en yüksek had tespit ederek bir ortak tarafından bu had
dahilinde birden fazla pay alınmasına cevaz verebilir.
(Değişik: 6/1O/1988 - 3476/5 md.) Bir ortaklık payının değeri (100.000).-
liradır.Kooperatife girenler en çok 1.000 pay taahhüt edebilirler. Kooperatif
üst kuruluşuna iştirak edenler ise en az 50 pay taahhüt ederler. Bir ortaklık
payının değeri Bakanlar Kurulu Kararı ile 10 katına kadar artırılabilir.(1)
(Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Bir kaç pay bir ortaklık senedinde göste-
rilebilir. Senetle temsil edilmeyen paylar (100.000).- lira itibar olunur.
Her kooperatifin iştigal mevzuuna göre kredi talepleri bankalarca, müessese-
lerce veya şirketlerce öncelikle karşılanır.
(Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Tarımsal amaçlı kooperatiflerin yatırım
faaliyetleri, ilgili bakanlıkça düzenlenen yönetmelik esasları dahilinde, bütçe-
den ayrılacak ödenekler yoluyla verilecek düşük faizli kredilerle desteklenir.
Bir ortağın şahsi alacakları, ancak ortağa ait faiz ve gelir-gider farkla-
rından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı
haczettirebilirler.
C) Ayni sermaye:

Madde 20 - Ayn nevinden sermaye konması veya kooperatifin mevcut bir işlet-
meyi veya aynları devralması sözleşme ile kabul edilebilir.
1. Değer biçme, bilirkişi:

Madde 21 - Anasözleşmede aynların değeri tespit edilmemiş ise, bu tespit
kurucular tarafından toplantıya çağrılacak ilk genel kurulda ortak adedinin 2/3
ünü temsil eden ortakların çoğunluğu ile seçilecek bilirkişi tarafından yapılır.
Kuruluştan sonra girecek ortakların ayn nevinden sermaye koymaları halinde
bu çağrı yönetim kurulu tarafından yapılır.
Ortakların, 2/3 ünü birleşmesi mümkün olmıyan hallerde bilirkişinin seçimi
sulh hukuk mahkemesinden istenir.
Seçilen bilirkişi veya bilirkişiler tarafından verilen rapora karşı tebliğ
tarihinden itibaren bir hafta içinde mahalli sulh hukuk mahkemesine itiraz ede-
bilirler. Mahkemenin vereceği karar kesindir.
----------------------
(1) Bir Ortaklık payı değeri 12/6/1993 tarih ve 93/4507 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile 100.000.- (yüzbin) liraya yükseltilmiş ve metne parantez içinde
işlenmiştir.(R.G.:25/6/1993-21618.)

KANUNLAR, AĞUSTOS 1993 (EK - 17)


2. Karar nisabı, raporların kabulü:

Madde 22 - 21 inci madde gereğince atanan bilirkişi, gereken raporları dü-
zenleyip verdikten sonra yapılacak genel kurul toplantısında, konu görüşülür.
Çağrı mektuplarına bilirkişi raporunun bir örneği eklenir.
Ortak sayısının en az yarısının asaleten ve temsilen toplantıda bulunması
şartiyle bilirkişi raporları okunup incelendikten ve gereğinde ayn nevinden ser-
maye koyan kimselerin ve devralınacak işletmenin veya aynların sahibinin açıkla-
maları dinlendikten sonra değerlerinin aynen kabul veya reddine, yahut ilgilile-
rin muvafakatiyle değerlendirilmesine çoğunlukla karar verilir.

Ç) Hak ve vecibelerde eşitlik:

Madde 23 - Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibe-
lerde eşittirler.

1. Bilgi edinmek hakkı, bilanço:

Madde 24 - Yönetim Kurulunun gelir gider farklarının dağıtım şekli hakkında-
ki tekliflerini ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçilerin 66
ncı madde hükümlerine uygun olarak tanzim edecekleri rapor genel kurulun yıllık
toplantısından en az 15 gün öncesinden itibaren bir yıl süre ile Kooperatif mer-
kezinde ve varsa şubelerinde ortakların tetkikine amade tutulur.
Talep eden ortaklara bilanço ve gelir gider farkı hesaplarının birer sureti-
nin verilmesi mecburidir.
Ortakların bilgi edinmek hakkı, anasözleşme veya kooperatif organlarından
birinin karariyle bertaraf edilemez veya sınıflandırılamaz.

2. Ticari defterler ve sır saklama hükümleri ve ceza:

Madde 25 - Kooperatifin ticari defterleri ve haberleşme ile ilgili hususla-
rın tetkiki, genel kurulun açık bir müsaadesi veya yönetim kurulunun kararı ile
mümkündür. İncelenmesine müsaade edilen defter ve vesikalardan öğrenilecek sır-
lar hariç olmak üzere, hiçbir ortak kooperatifin iş sırlarını öğrenmeye yetkili
değildir. Her ortak ne suretle olursa olsun öğrenmiş olduğu kooperatife ait iş
sırlarını, sonradan ortaklık hakkını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zo-
rundadır. Bu mecburiyete uymıyan ortak meydana gelecek zararlardan kooperatife
karşı sorumlu olduğu gibi kooperatifin şikayeti üzerine herhangi bir zarar umul-
masa dahi bir yıla kadar hapis veya 500 liradan 10 000 liraya kadar ağır para
cezasiyle veya her ikisiyle birlikte cezalandırılır.

3. Genel kurul toplantılarına katılma hakkı:

Madde 26 - (Değişik: 6/10/1988 - 3476/6 md.)
Üç ay evvel ortak olmayanlar hariç her ortak genel kurula katılma hakkına
sahiptir. Yapı kooperatiflerinde genel kurul toplantılarına katılmak için bu
şart aranmaz.

D) Ortakların ödev ve sorumlulukları:
I - Süre ve ortaklığın yok olması:

Madde 27 - Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tuta-
rını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair
ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mek-
tupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümleri-
ni yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da
bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Or-
taklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçları-
nın yok olmasını gerektirmez.
II - Kooperatifin sorumluluğu:

Madde 28 - Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif, alacaklılarına
karşı yalnız mamelekiyle sorumludur.
1. Sınırsız sorumluluk:

Madde 29 - Anasözleşme, kooperatifin varlığı borçlarını karşılamaya yetmedi-
ği hallerde, ortaklarının da şahsan ve sınırsız olarak sorumlu tutulacaklarını
hüküm altına alabilir. Bu takdirde alacaklılar kooperatifin iflası veya diğer
sebeplerle dağılması halinde alacaklarını tamamen sağlıyamazlarsa, kooperatifin
borçlarından dolayı, kooperatif ortakları zincirleme ve bütün varlıklariyle so-
rumlu olurlar.
2. Sınırlı sorumluluk:

Madde 30 - Anasözleşmeye, kooperatif borçları için her ortağın kendi payın-
dan fazla olarak şahsan ve belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu
olacakları hususunda bir hüküm konabilir. Ortakların tek başına sorumlu olacak-
ları miktar kooperatifteki paylarının tutarı ile orantılı olarak da gösterilebi-
lir.
İflasın sonuna kadar bu sorumluluk iflas idaresi tarafından ileri sürülür.
3. Ek ödeme yüklemi:

Madde 31 - Anasözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir. Ancak, ek
ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme
yükleme sınırsız olabileceği gibi belirli miktarlarla veya iş hacmi ile veya
paylarla orantılı olarak sınırlandırılabilir.
Kooperatifin iflası halinde ek ödemeleri isteme hakkı iflas idaresinindir.
4. Caiz olmıyan sınırlama:

Madde 32 - Sorumluluğu belirli bir zamana bırakan veya bazı ortak grublarına
yükleyen anasözleşme hükümleri muteber değildir.
5. İflas halinde usul:

Madde 33 - Ortakları şahsan sorumlu bulunan veya ek ödemelerle yükümlü olan
bir kooperatifin iflası halinde, iflas idaresi sıra cetvelini düzenlemekle bera-
ber ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden ister.
Tahsil olunamıyan meblağlar diğer ortaklar arasında bölüşülür. Aktif bakiye-
si pay cetvellerinin kesin olarak tespiti üzerine geri verilir. Ortakların bir-
birlerine rücu hakları saklıdır. Ortakların geçici olarak tespit olunan borçla-
riyle pay cetveli aleyhine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itiraz hakları
vardır.
6. Sorumluluk hükümlerinin değiştirilmesi:

Madde 34 - Ortakların sorumluluğu ve ek ödemeler yükümleri ile ilgili değiş-
tirmeler ancak anasözleşmenin tadili ile mümkündür.Sorumluluk ve ek ödeme yüküm-
leri konulması veya bunların artırılması,bu husustaki kararın tescili ile koope-
ratifin bütün alacakları lehine hüküm ifade eder. Sorumluluğun azaltılması hak-
kındaki kararlar, tescilden evvel doğmuş borçları kapsamaz.
7. Kooperatife yeni giren ortakların sorumluluğu:

Madde 35 - Ortakları şahsan sorumlu, veya ek ödemelerle yükümlü bir koopera-
tarifte, durumunu bilerek yeni giren kimse, girişinden önce doğmuş olan borçlar-
dan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı mukavele hükümleriyle ortaklar
arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar hakkında hüküm ifade etmez.

KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)

8. Bir ortağın ayrılmasından veya kooperatifin dağılmasından sonra sorumluluk:

Madde 36 - Sınırsız veya sınırlı sorumlu bir ortak ölür veya diğer bir se-
beple kooperatiften ayrılışının kesinleştiği tarihten başlıyarak bir yıl veya
anasözleşme ile tespit olunan daha uzun bir süre içinde kooperatif iflas ettiği
takdirde, ayrılmasından önce doğmuş olan borçlar için ortak sorumluluktan kurtu-
lamaz.
Aynı şartlar altında veya aynı süre içinde ek ödeme yükümü de mevcut olmakta
devam eder.
Bir kooperatif dağılırsa, dağılmanın Ticaret Siciline tescilinden başlıyarak
bir yıl veya anasözleşmede tespit olunan daha uzun bir süre içinde kooperatifin
iflasının açılmasına karar verilmesi halinde ortaklar aynı şekilde ek ödemelerle
birlikte sorumludurlar.
9. Sorumlulukta zamanaşımı:

Madde 37 - Alacaklıların, ortakların şahsi sorumluluklarından doğan isteme
hakları, daha önce kanuni bir hüküm gereğince düşmedikçe iflas işlemlerinin sona
ermesinden başlıyarak daha bir yıl süre ile alacaklılardan her biri tarafından
ileri sürülebilir.
Ortakların birbirine olan rücu hakları da bu hakka vücut veren ödemenin ya-
pıldığı andan başlamak üzere bir yıl içinde zamanaşımına uğrar.

 
Yönetim Kurulu| Personelimiz| Şehirler Arası Mesafeler | Hava Durumu | Yol Haritası | Yönetmelikler